Psikoterapi · Kapsamlı Rehber

Terapi Yöntemleri

BDT, Şema, ACT, Kişi-Merkezli, Sistemik ve Psikodinamik — hepsi farklı bir kapı. Hangisi size uygun olur, beraber kararı veririz.

6 yöntemYanıt karşılaştırma10 dk okuma
WhatsApp ile Yazin0507 336 80 45
Mete terapi yöntemleri rehberi
Yazar: Uzm. Psk. Berk MeteGözden geçiren: Mete Psikoloji Klinik EkibiSon güncelleme: Mayıs 2026
9 dk okuma

Özet

Kanıta dayalı yöntemlerin her biri farklı bir 'mercek' sunar. BDT düşünce-davranış, Şema yaşam boyu kalıplar, ACT değerler, Kişi-Merkezli ilişki, Sistemik aile dinamiği, Psikodinamik bilinçaltı süreçlere odaklanır. Doğru yaklaşım yöntem değil, sizin ihtiyacınızla yöntem arasındaki uyumdur.

1 dakikada anlat

'Hangi terapi yöntemi uygun?' sorusunun dürüst yanıtı sorununuza, hedefinize ve kişiliğinize göre değişir — ama kanıta dayalılık pazarlık edilemez. BDT depresyon ve kaygıda geniş araştırma desteğine sahiptir; Şema Terapi tekrarlayan örüntülerde, ACT değer temelli esneklikte, Gottman ve duygu odaklı yaklaşım çift çalışmalarında yapılandırılmış omurgadır.

Pratik 4 adım

  1. İhtiyacı netleştirme: Sorununuzu, hedefinizi ve tercihlerinizi değerlendirme görüşmesinde paylaşın.
  2. Gerekçeli yöntem seçimi: Uzmandan hangi çerçeveyle, hangi protokole yakın çalışılacağına dair açık bir açıklama isteyin.
  3. Ölçümle takip: İlerlemenin standart ölçeklerle izlendiğinden emin olun.
  4. Terapötik ilişkiye dikkat: Yöntemden çok terapötik ilişkinin kalitesine önem verin.

Bu kişiler için

Hangi terapi yönteminin kendisine uygun olduğundan emin olamayan, seçim yapmadan önce netlik arayan kişiler için.

Profesyonel destek ne zaman?

Bir uzmana yöntemini sorduğunuzda tek kelimelik 'eklektik' yanıtı yerine gerekçeli bir açıklama duymalısınız; bunu netleştirecek ilk adım bir değerlendirme görüşmesidir.
Kanıt Özeti

"Hangi terapi yöntemi daha iyi?" sorusunun dürüst yanıtı: soruna, hedefe ve kişiye göre değişir — ama kanıta dayalılık pazarlık edilemez. Bilişsel davranışçı terapi (BDT) depresyon ve kaygı bozukluklarında en geniş araştırma desteğine sahiptir; Şema Terapi, tekrarlayan ilişki ve benlik örüntülerinde derinlemesine çalışır; kabul ve kararlılık terapisi (ACT) değer temelli esneklik kazandırır; Gottman yöntemi ve duygu odaklı yaklaşım çift çalışmalarının yapılandırılmış omurgasıdır. İyi bir klinisyen yönteme değil, sizin ihtiyacınıza bağlıdır: değerlendirme sonrası hangi çerçeveyle, hangi protokole yakın çalışılacağını açıkça söyler ve ilerlemeyi ölçeklerle izler. Bir uzmana yöntemini sorduğunuzda tek kelimelik "eklektik" yanıtı yerine gerekçeli bir açıklama duymalısınız. Yöntem tartışmasından daha belirleyici olan ise terapötik ilişkinin kalitesi ve sürecin ölçüm temelli yürütülmesidir.

Dünya Sağlık Örgütü, depresyon ve anksiyete için psikolojik tedavilerin etkili olduğunu ve ilk seçenekler arasında sunulması gerektiğini belirtir.— WHO — Mental disorders fact sheet (2022)

Terapi — Yanıt Oranları

Meta-analizlerden derlenmiş ortalama klinik yanıt aralıkları. Bireysel deneyim farklılaşır.

%60-75
BDT
Depresyon, anksiyete, OKB
%70-80
Şema
Kişilik kalıpları, kronik sorunlar
%60-70
ACT
Kronik tablolar, ağrı, kayıp
%65
Sistemik
Aile ve çift süreçleri

6 Yöntem — Kısa Tanıtım

Hepsi kanıta dayalı; farkları odak noktalarındadır.

🧠

BDT (Bilişsel Davranışçı)

Düşünce-duygu-davranış üçgeni. Yapılandırılmış, ödev içeren, kısa-orta süreli süreç. En geniş kanıt tabanı.

🧩

Şema Terapi

Çocukluktan gelen 'şema' ve mod kalıpları. Tekrarlayan ilişki örüntüleri ve kişilik düzeyinde çalışma için.

🌿

Kabul ve Adanmışlık (ACT)

Düşünceyi değiştirmek yerine onunla esnek ilişki, değerlere uygun eyleme adanmışlık.

🫶

Kişi-Merkezli (Rogers)

Empati, koşulsuz olumlu kabul ve uyum üzerine kurulu ilişki temelli yaklaşım.

👨‍👩‍👧

Sistemik / Aile

Bireyi içinde yaşadığı sistem bağlamında okur; çift ve aile süreçlerinde temel yaklaşımdır.

🪞

Psikodinamik

Bilinçaltı süreçler, savunma örüntüleri, geçmiş ilişkilerin bugünkü yansımaları.

Karşılaştırma — Odak, Süre, Teknik, Kanıt

Odak

Boyut
Odak
BDT
Düşünce-davranış
Şema
Erken dönem şemalar
ACT
Değer + esneklik
Kişi-Merkezli
İlişki + kabul

Süre

Boyut
Süre
BDT
12-20 seans
Şema
30+ seans
ACT
8-16 seans
Kişi-Merkezli
Açık uçlu

Teknik

Boyut
Teknik
BDT
Düşünce kaydı, davranış deneyi
Şema
İmajinasyon, mod çalışması
ACT
Bilişsel ayrışma, mindfulness
Kişi-Merkezli
Empatik yansıtma

Kanıt

Boyut
Kanıt düzeyi
BDT
Çok yüksek
Şema
Yüksek (kişilik)
ACT
Yüksek
Kişi-Merkezli
Orta-yüksek

Genel Süreç — Hangi Yöntem Olursa Olsun

Yöntem değişse de süreç temel olarak bu dört basamaktan geçer.

Sık Sorulan Sorular

BPS

Graduate Member

#763717

Deneyim

2.000+ seans

Yetişkin · çift · çocuk

Memnuniyet

4.9 puan

Google 183+ yorum

Yanıt

24 saat içinde

İlk randevu

Bu rehberi yazarken neye dikkat ettik
  1. DSM-5, ICD-11 ve TR psikiyatri kılavuzlarını temel aldık.
  2. Klinik dil değil okur dilinden yazdık — anlaşılır olmak öncelikli.
  3. Hiçbir vaka, danışan adı ya da kişisel detay yer almaz.
  4. Tanı vaat etmez, süreç davet eder.
  5. 6 ayda bir gözden geçiririz — son güncelleme tarihi sayfa üstünde.

Bu Konuda Daha Fazlası

Rehber

Anksiyete Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

Rehber

Depresyon Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

Rehber

Iliskiler Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

Rehber

Psikolog Sgk Ve Ozel Sigorta Rehberi

Detaylı uzman rehberi

Oku

İlgili Yazı

Çocukta Oyun Terapisinin Mantığı: Konuşmanın Olmadığı Yerde

Çocuk konuşmadığı için ne hissettiğini anlatamaz değildir—çoğu zaman duygunun sözel karşılığını henüz öğren...

Oku

İlgili Yazı

Şema Terapide 'Talepkar Ebeveyn' Modu: Klinikte Çalışırken

Şema terapide Talepkar Ebeveyn Modu, danışanın iç sesinde yaşayan ve sürekli daha iyisini, daha fazlasını t...

Oku

Tarama Testi

İlgili Tarama Testi

Bilimsel ölçeklere dayalı kısa değerlendirme

Oku

Hizmetimiz

Bireysel Terapi

Bu alanda uzman destek

Oku